Muziek, Film en Symposium

26 - 28 november, Nijmegen

Hanns Eisler en Joris Ivens, beide geboren in 1898, ontmoetten elkaar in Berlijn, het culturele Mekka van de jaren twintig. Hun vriendschap resulteerde begin jaren dertig in een intensieve samenwerking. Na avant-gardistisch vormexperimenten zetten Eisler en Ivens hun kunst in tegen het fascisme en voor de communistische arbeidersbeweging.

In 1932, in Magnitogorsk, schreef Eisler de Suite für Orchester Nr. 4 op. 30 (Die Jugend hat das Wort) bij Ivens’ film Pesn O Gerojach (Komsomol, Heldenlied). Voor de film Nieuwe Gronden (1933) bewerkte Eisler de filmmuziek van Kuhle Wampe. De sequentie van het sluiten van de Wieringermeerdijk in Nieuwe Gronden is klassiek geworden: de fotografische en montage-technische kwaliteiten van Joris Ivens en editor Helen van Dongen vormen een perfecte symbiose met de compositorische kracht van de muziek van Hanns Eisler.

In 1936 ging Ivens naar de Verenigde Staten, Eisler volgde in 1938 na verbanning uit Duitsland. In dat jaar maakte Ivens The 400 Million en vroeg zijn vriend Eisler opnieuw de filmmuziek te verzorgen. Het zou de eerste keer zijn dat er twaalftoonsmuziek in de soundtrack van een documentaire verwerkt werd.

In 1941 zijn de rollenomgedraaid: Eisler vraagt Ivens of hij de zwijgende film Regen mag gebruiken voor zijn ‘Film Music Project’ dat hij leidde aan de New School of Social Research in New York. Achteraf beschouwde Eisler het sextet Vierzehn Arten, den Regen zu beschreiben als zijn beste kamermuziek. Hij droeg het werk op aan zijn leermeester Schönberg. Nadat Eisler ook uit de Verenigde Staten wordt verbannen, komt hij Ivens in 1948 wederom tegen in Praag, waar zij enkele maanden een huis delen.

De artistiek interessante samenwerking tussen deze twee zielsverwanten en pioniers in hun vakgebied komt aan bod in films, concerten en lezingen.

Vrijdag 26 november

Filmtheater Cinemariënburg

Zaterdag 27 november

Museum Het Valkhof
Symposium ‘Eisler & Ivens / Film & Music’

Lezing 1:

Eisler & Ivens’ collaboration during 30 years on different continents
Sprekers: Catherine Duncan en Prof. Dr. Albrecht Betz

Lezing 2:

Lezing 3:

Hochofenmusik: Film, Music, and Blast-furnaces
On Pesn o Gerojach (Komsomol, Heldenlied)
Lezing: Drs. Kees Bakker

Stadhuis Nijmegen
Concert

- Wat Geef Ik Mijn Zoon? Muzisch theater rondom Eisler en Ivens
met poëzie, muziek, film en poppenspel uitgevoerd door het Resonance-Ensemble (Natascha Kovaliova/Russisch actrice, Manjo Joosten/acteur, Eric van Grootel/bariton, Frank van Merwijk/pianist.

Zondag 29 november

Filmtheater Cinemariënburg
vervolg symposium ‘Eisler & Ivens / Film & Music’

Podiumdiscussie :
Different musical versions of Ivens's silent filmRegen

Met vertoningen van
- Regen, Joris Ivens en Mannus Franken, originele zwijgende versie, 1929
- Regen, Joris Ivensen Mannus Franken, met muziek van Lou Lichtveld, 1931
- Regen, Joris Ivens en Mannus Franken, met muziek Hanns Eisler, 1941

Muzikale afsluiting