Das
Lied Der Ströme
(1954)
DDR / 90 minuten / zwart-wit / geluid / 35 mm.
Nederlandse
titel: Het Lied der Stromen
Engelse titel: Song of the Rivers
Franse titel: Le chant des fleuves
Regie: Joris Ivens
Regieassistentie: Joop Huisken, Robert Menegoz
Scenario: Vladimir Pozner, Joris Ivens
Camera: Erich Nitzschmann, Anatoli Koloschin, Sascha Vierny, Maximilian Scheer,
e.v.a. uit 18 landen. Montage: Ella Ensink
Montageassistent: Traute Wischneski
Muziek: Dmitri Sjostakowitsj
Liedteksten: Bertolt Brecht en Semjon Kirsanow, gezongen door Paul Robeson
Commentaartekst: Vladimir Pozner
Commentaarstem:Ernst Busch (Duitse versie), Alex McCrindle (Engelse versie)
Productiemaatschappij: DEFA-Studio für Wochenschau- und Dokumentarfilme,
Oost-Berlijn i.o.v. het Wereldverbond van Vakverenigingen
Première: Oost-Berlijn, 17 september 1954; Wenen, 11 oktober 1954
Filmfresco
rond het derde congres van het Wereldverbond van Vakverenigingen, waaraan met
name aan Moskou gelieerde vakbonden uit 80 landen verbonden waren en dat in
oktober 1953 in Wenen bijeen kwam. Het thema van de film is opgehangen aan de
zes grote rivieren van de aarde, de Amazone, de Nijl, de Mississippi, de Yangtze,
de Ganges en de Wolga, bakermat van vele culturen, met aan de oevers de strijd
van de arbeidersbeweging tegen uitbuiting, armoede en onderdrukking, als de
zevende stroom op aarde. De film structureert zich verder volgens muzikale lijnen,
ieder deel van een rivier wordt voorafgegaan door een couplet, het lied van
de stromen. De film is enerzijds een rigide propagandafilm, met een grove manipulatie
van compilatiebeelden, anderzijds een fascinerende poging om vlak vóór
de komst van televisie en satelieten, met medewerking van filmers uit 36 landen
en de distributie in 28 verschillende (taal)versies naar een publiek van vele
tientallen miljoenen, een film op wereldschaal te maken. Wat betreft de optimistische
opbouwgedachte van na de oorlog en de universele imperialistische pretenties
alleen te vergelijken met de Family of Man-tentoonstelling in het Westen, die
enkele maanden na de première werd geopend, overeenkomstige beelden vertoont
en eveneens een miljoenenpubliek bereikte.
